Eindelijk dan...Laos deel 1

Alweer bijna drie weken in Laos; misschien wel het vreemdste land dat we tot nu toe mochten bezoeken. Het land heeft een oppervlakte van 236.800 km2 en slechts 6 miljoen inwoners. Bijna 7 keer zo groot als Nederland dus en ongeveer 1/3 van de bevolking... Communistisch dat wel, en boeddhistisch dat ook. Vreemde combinatie als je bedenkt dat in 1975 de staat beperkingen stelde aan het boeddhisme in Laos. Zo mochten de mensen in de vroege ochtend geen aalmoezen aan de monniken geven, iets wat ondenkbaar is omdat het de nodige "merits" (punten) oplevert om beter terug te komen in een volgend leven. Inmiddels is dit verbod reeds lang weer opgeheven omdat de bevolking hiermee in grote onvrede leefde (en wellicht in opstand zou kunnen komen?). Controle is echter nog steeds van kracht, het Ministerie van Religieuze Zaken bestuurt de kloosters en checkt of de leer van Boeddha overeenkomt met de Marxistische principes... De monniken moeten een politieke indoctrinatie ondergaan voor ze kunnen beginnen aan hun eigenlijke religieuze studies…
Maar dat is niet het enige, internet is beschikbaar, maar de providers zijn eigendom van en gecontroleerd door de regering. Hoewel de staat probeert de bandbreedte te beperken, boze tongen beweren zelfs dat alle gesprekken gescreend worden en daardoor te weinig bandbreedte beschikbaar is, gaat de ontwikkeling van de digitale snelweg sneller dan de bureaucratische molens kunnen controleren. Internet betekent dus ook dat mensen buiten hun eigen land informatie kunnen halen en wat te denken van Skype? De toeristen hebben voor deze ene keer een gunstige invloed, de Lao profiteren hiervan mee.





Onderwijs is vreemd en slecht geregeld, veel corruptie; geld hebben betekend privé onderwijs wat beter is dan het algemeen aangeboden programma. Vergelijkbaar met andere landen in Zuidoost Azië worden ook hier de leraren zeer slecht betaald en hoewel in veel gevallen het onderwijs gratis zou moeten zijn, vragen de leerkrachten geld van de ouders om bijvoorbeeld een rapportcijfer aan hun kinderen te geven. Klein voorbeeld uit de Vientiane Times: in twee oostelijke provincies van Laos hebben de leraren van openbare scholen sinds een half jaar geen salaris ontvangen wegens administratieve problemen op het ministerie. Resultaat: kinderen gaan naar school en ontmoeten een ongeïnteresseerde, hongerige leraar... geen les dus. Het blijkt dat de beschikbare gelden voor onderwijs grotendeels opgaan aan mismanagement, maar vooral papierwerk, 75 procent of meer van de kosten zitten in administratieve zaken waardoor er geen geld meer overblijft om salarissen te betalen.





Ook dit land zit net als bijvoorbeeld Cambodja vol met NGO's, makkelijk te herkennen aan de vaak te dure luxe terreinwagens voorzien van de naam van de desbetreffende "club". Niet gek dus dat wij er een naam voor hebben verzonnen: de stickerwagens... daar heb je er weer eentje. Gek genoeg vinden we zo nu een dan ook nog wel eens een organisatie waar we wel warm voor kunnen lopen en waar het in ieder geval lijkt of dat er ook wezenlijk iets gebeurt. Hierover in een later verhaal meer.





De officiële munteenheid van Laos is de kip (wij hebben het ook niet verzonnen). Beter gezegd: de biljeteenheid want munten zijn er niet meer, net als in Cambodja. Het kleinste briefje telt 500 kippetjes, kuikentjes eigenlijk, maar wordt nog maar zelden gebruikt. De koers is niet makkelijk vast te stellen want er is weinig internationale handel (communistisch, hè), maar de regering (daar zijn ze weer) publiceert de officiële koers op de site van de Vientiane Times. Het zal u niet verbazen dat deze enige Engelstalige krant ook van de overheid is. Maar voor de dagelijkse gang van koersen biedt de US Dollar houvast en wordt als 2e valuta gehanteerd... en misbruikt om af te ronden naar believen (niet zo erg communistisch). Zo zouden wij 9.600 kippen voor $ 1 krijgen, maar vaak ontvangen we er maar 9.000 bij wisseltransacties. Daarentegen moet je wel 10.000 kip betalen als er om $ 1 wordt gevraagd. Deze truc kent Tesje ook en heeft het, met succes, omgekeerd toegepast op een jonge Guesthouse receptionist... Onze dure Euro biedt meer kip voor zijn geld en wij krijgen 12.500 kippen en een kluifje en dat terwijl hier ook kippengriep heerst… Maar het blijft vreemd om uit een ATM (pinautomaat) een miljoen kippen te zien verschijnen... deze horde past niet in de portemonnee en je moet van alles verzinnen om deze stapel pluimvee onder te brengen! ATM's waren er tot twee jaar geleden nog niet maar zijn nu wel in Vientiane en Luang Prabang te vinden, dat wil zeggen.. in elke plaats 1. Het is trouwens wel handig om een Maestro/Cirrus pas te hebben, want Visa cards lusten deze
machines niet.





Absoluut niet doen in Laos:

Met een gehuurd brommertje tegen het verkeer in rijden... Dat was weer 1 van de kunsten van de heer Van Hugten Junior. Na een stukje rijden met mevrouwtje Bos achterop, moesten we ff naar het Guesthouse. Nu wil het geval dat om redenen in Vientiane net alle rijrichtingen waren veranderd en waar het voorheen tweerichtingsverkeer was kon nu alleen maar in 1 richting worden gereden. Geen reden overigens voor de lokale bevolking om hieraan gevolg te geven, desondanks de volgens de politie internationaal bekende verkeersborden. Aldus klonk het scherpe fluitje uit het tactisch, op een kruispunt waarover veel falang (Lao voor buitenlanders) met gehuurde brommertjes zich begeven, gepositioneerde wachthuisje van de Vientiaanse Policeforce. Negeren heeft geen zin in deze landen, de brommer stilgezet en Mike ging op dringend verzoek van de zeker zes agenten naar de overkant om zich te melden. Het werd een interessante conversatie daar het enige Engels wat de diender uit kon brengen “international traffic sign” was en voor wat Mike kon opmaken uit de rest kwam het erop neer dat de brommert moest worden ingeleverd bij het politiestation. Nu begrijpen jullie natuurlijk dat dit niet in Mike’s gedachten opkwam, hij zag alleen het reisbudget voor ogen en naarmate de agenten harder begonnen te praten zag hij het budget alleen maar krimpen… de brommer als gijzelaar op het politiebureau brengen zou wel eens een hele hoge vrijkoopsom kunnen betekenen. Met het zweet in de bilnaad (van de hitte natuurlijk) consequent in het Engels terug blijven praten dacht hij… dan worden ze misschien in verwarring gebracht? Het laatste was waarschijnlijk niet het geval… moe is eerder het woord (overkomt mensen in Nederland ook geregeld) en ze gebaarden het internationale teken voor OPROTTEN! Met neergebogen hoofd (belangrijk, altijd het spel meespelen) snel de pleiterik maken… De moraal van dit verhaal: voor falang én reizende Hagenezen gelden verkeersregels dus wel!





Absoluut wel doen in Laos:

Afdingen! Bij bijna alles moet je afdingen… dat is een ongeschreven regel hier. Daarnaast moeten falang voor alles meer betalen dan een inlander, althans dat probeert men… Afdingen dus en dat verwachten de mensen ook. Het maakt niet uit of je een paar mandarijntjes op de markt koopt (of een paar lekkere kippetjes) of een fles water… afdingen is het devies! Voor bustickets geldt hetzelfde, alleen is het jammer dat de overheid een aantal buslijnen bezit en de prijzen daarvan vaststelt (natuurlijk duurder voor falang) en daar kan niet aan getornd worden… En een kamer dan? Ook afdingen, want er mankeert altijd wel wat… en zeker als je zelf de lichtschakelaars vervangt is de prijs wel naar beneden te krijgen…
Verder is het opvallend dat je hier bij grotere hoeveelheden van kleine items een betere deal krijgt. Zo is het goedkoper om 6 flessen water in 1 keer te kopen en vreemd genoeg is een slof sigaretten goedkoper (17.000 kip) dan tien maal een pakje los (2.000 kip)… Was dat in Nederland ook maar zo…in de detailhandel wel te verstaan.
Natuurlijk moet je hier ook zeker een echte Beer Lao drinken…dé nationale trots! Over smaak valt te twisten, dat dan weer wel, en het is zeker geen Hertog Jan, dat dan weer niet, maar het is niet slecht. Het wordt niet altijd zo koud geserveerd als men wil, dus hebben de locals bedacht dat het gedronken moet worden over ijs.
De moraal van dit verhaal: altijd afdingen en denk eraan: meer van hetzelfde kopen levert vaak ongevraagd al korting op! Zo hou je uiteindelijk geld over om aan het eind van de dag met een lekkere Beer Lao “On the Rocks” de zonsondergang te kunnen bewonderen…wat ons brengt op een beroemd citaat van Herman Finkers: “De zon gaat zinloos onder, morgen moet zij toch weer op…”

Tot de volgende keer maar weer.