Laos, het vervolg...

Alhoewel het budget momenteel erg onder druk staat naarmate er meer en meer overheerlijke cappuccino’s naar binnenglijden, willen wij gaarne nog een stukje Laos met jullie delen. Tevens willen wij vanuit Ha Noi (Viet Nam) van de gelegenheid gebruik maken om al onze trouwe bloglezers te bedanken voor de door hen geplaatste comments op de blog of naar ons verzonden e-mails m.b.t. de verhalen en de foto’s. Het is niet altijd even eenvoudig om tussen het epibreren door de tijd en benodigde inspiratie te vinden… maar gelukkig hebben we jullie!






Dit was dan weer het emotionele gedeelte, over tot de orde van het reizen…laten we maar zeggen. Laos, het blijft vreemd ook na een kleine maand. Maar ondanks het vreemde zijn er toch een aantal interessante zaken die zeker de moeite waard zijn. Voor het culturele kun je eigenlijk het gehele jaar door wel terecht, voor het natuurschoon en de geweldige Mekong rivier kun je beter tijdens of vlak na het regenseizoen naar Laos afreizen. Wij verbleven in Laos tijdens het droge seizoen, wat fijn is omdat er dan weinig muggen zijn en je niet de hele dag met een regenjas rondloopt. Dat gezegd kleven er ook nadelen aan de droge tijd; de temperatuur kan bijvoorbeeld gemeen oplopen tot ongeveer 48 graden, waarvan er zich 38 in de schaduw bevinden. De landbouwtechniek die in het grootste gedeelte van Laos wordt toegepast is de z.g.n. “Slash and Burn” techniek. In het kort komt het neer op het tot de grond toe afbranden van (beboste) berghellingen om hierop later gewassen te kunnen verbouwen. De regering probeert dit te beperken maar hiervan komt in theorie niets terecht. Het is vergelijkbaar met de oostkust van Australië alwaar de sugarcane velden na de oogst worden platgebrand. Niet alleen pleegt dit een vreselijke aanslag op de ogen, keel en longen maar het milieu trekt dit soort praktijken ook niet. Dit is 1 van de redenen dat we van Laos niet veel z.g.n. Landscape plaatjes hebben gemaakt, de lucht is de ganse dag grijs en de zon staat als een oranje schijf een beetje suf te zijn. Zo nu en dan zorgt een flinke bries ervoor dat er weer even zicht is. Natuurlijk hoort dit bij het land en dus…moet je meegemaakt hebben.






Alhoewel gehuld in een zekere duisternis hebben we toch een kleine week in Luang Prabang vertoeft, de oude hoofdstad van Laos. Gelijk ook een plaats die op de felbegeerde World Heritage-lijst is terug te vinden. Natuurlijk brengt dit alle voors en tegens met zich mee, het ziet er bijvoorbeeld veel te schoon uit voor een stad in Azië en alles is, als je niet goed zoekt, overpriced. Leuke dingen zijn dan bijvoorbeeld weer alle kleine verfijnde boetiekjes waar je naar hartelust kunt shoppen…dit trekt veel “luxe” toeristen. Erg clean dus maar wel veel oude gerestaureerde overblijfselen van de Franse bezoekers van weleer. Wat verbaast is dat de restaurants en de boetiekjes in betere staat verkeren dan de meeste tempels, ons inziens kunnen die gebouwen wel een kwastje gebruiken. Een andere aanrader voor de verwende shopper is zeker de beroemde avondmarkt die aan het einde van iedere middag wordt opgebouwd in de mainstreet. Je kunt je hier vergapen aan allerlei stoffen, borduurwerk en patchwork, allemaal geïnspireerd op het werk van de talloze etnische bevolkingsgroepen die Laos rijk is. Als voorbeeld hebben we een aantal varianten samengevoegd om jullie een kleine indruk te geven. Wij hebben de markt een keer of drie bezocht en iedere keer vind je weer iets anders of krijg je andere indrukken…toeristisch dat wel, maar zeker een aanrader!






Een ander vreemdsoortig schouwspel wat je in Laos kunt bezoeken zijn de “Plain of Jars” oftewel velden met kruiken, die op een vijftigtal locaties te vinden zijn en waarvan slechts drie locaties normaal begaanbaar zijn (i.v.m. de aanwezige UXO). Niemand is echt zeker wat nu de precieze toedracht of bedoeling is van deze vazen. Zeker is dat ze oud zijn, dat is reeds lang geleden door een Franse archeologe vastgesteld. De lokale mythe verhaalt over een heerser die een veldslag had gewonnen en om dit te vieren de grote vazen had laten maken om hierin wijn te maken alvorens het in overvloed te nuttigen… Een meer wetenschappelijke benadering is dat de vazen werden gebruikt om mensen te begraven. Op slechts enkele van de vele locaties zijn hiervoor aanwijzingen gevonden. De ronde schijven die op sommige plaatsen tussen de vazen te vinden zijn, zijn… deksels? Niemand weet het zeker, er moet in ieder geval nog veel onderzoek naar gedaan worden. En natuurlijk conservatie, daar nemen ze het in Azië niet zo nauw mee. Tenzij, jawel… de sites worden opgenomen op de “World Heritage-lijst”, het magische begrip. Maar dan moet wel de nabij gelegen omgeving worden gecleard van UXO (niet ontplofte explosieven). Op dit moment zijn de veilig begaanbare paden gemerkt met speciale stenen geplaatst door MAG, buiten de paden is het nog altijd oppassen.






UXO, het land ligt er letterlijk mee vol! Vooral het noorden en oosten van Laos zijn door de verschillende strijdkrachten zwaar gebombardeerd. Laos was tijdens de Vietnam-oorlog “off limits”. Althans zo was het bedacht, desalniettemin werd het door de Amerikanen o.a. gebruikt als “vuilstortplaats”. Aan het einde van een missie dropten de Amerikaanse kisten hun overgebleven lading (bommen, napalm, fosfor) op Laos. Statistieken bewijzen dat er tijdens de Vietnam War meer bommen boven Laos zijn gedropt dan boven Vietnam zelf, waar uiteindelijk de oorlog plaatshad. Of was dit eigenlijk anders en vochten onze Amerikaanse vrienden toch, zoals voor hun gewoon is, een geheime/clandestiene oorlog. Dit was, zoals ze zelf zeggen, niet te vermijden. Onder leiding van “Uncle Ho” had de “Viet Cong” supply chains gecreëerd die vanuit Noord Vietnam door Laos en Cambodja het verzet in het zuiden van voorraden moesten voorzien (Ho Chi Minh Trail). Derhalve waren de Amerikanen genoodzaakt om steeds maar weer (illegaal en in het geheim) de boel plat te gooien. Internationaal werd hiervoor nooit toestemming verleend… Laos had tijdens de oorlog ook veel bezoek van de CIA, met haar hoofdkwartier in centraal-noord Laos, een paar honderd km ten zuiden van Phonsavan. Dit gebied (Saisombun Special Zone) is tot op de dag van vandaag nog steeds afgesloten en wordt bewaakt en gebruikt door het leger van Laos. Ooit was dit een van de grootste vliegvelden, groot in de zin van het aantal uitgevoerde vluchten. De zogenaamde L.S. (Landing Strips, ook wel Lima Sites) zijn nog steeds op vele plekken in Laos terug te vinden. Vanaf de geheime basis werden veelal verkenningsvluchten uitgevoerd door piloten van het Amerikaanse leger. Wanneer het doel was gevonden werden er fosforgranaten afgevuurd om het doel te markeren waarna het vervolgens kon worden gebombardeerd. Wanneer je in Vang Vieng, een bekend backpackers retreat (met veel backpackers-luis) uit de bus stapt dan sta je dus op een oude Lima Site…geinig, hè?

Een van de vele organisaties die constant bezig zijn om alle oude munitie (UXO) te verwijderen is de Mine Advisory Group of in het kort MAG. We hebben een link naar hun site onder het kaartje van Laos geplaatst, wellicht is het interessant om hierop eens rond te snuffelen. Je kunt er ook foto’s bekijken van projecten in andere delen van onze aardkloot.





In ons vorige verhaal schreven we over “stickerwagens”, het vervoermiddel van de NGO’s. Alhoewel gedeeltelijk als grap bedoeld en hopelijk zo opgevangen door onze lezers, zit er zeker ook een serieuze boodschap achter. Wat nu precies het nut van een NGO is kunnen we lang over discussiëren, maar het blijft voor ons een struikelblok. Soms is het moeilijk te meten, wat voor goeds doet zo’n kluppie nou wezenlijk? Als ze er niet meer zijn om diverse redenen, bijvoorbeeld dat het te heet wordt onder de bekende voeten… wat dan? Lange termijn planning? Moeilijk, moeilijk, het is natuurlijk niet helemaal of helemaal niet ons terrein maar op 1 of andere manier worden we van binnenuit toch gedwongen om hierover na te denken. Misschien moesten we maar voor een NGO gaan werken? Wat is nu nuttig, en kijken wij wel breed genoeg? Of moet je soms gezegend zijn met een tunnelblik…





In Vientiane en Luang Prabang is een organisatie actief en bekent als Big Brother Mouse. Zij probeert door het maken en vertalen van (les & lees)boeken leerlingen te helpen bij het zichzelf ontwikkelen in taal en geschrift. In de eigen taal, maar ook in het Engels. Veel (kinder)boeken worden daarom ook 2-talig uitgegeven. Daarnaast geeft men Engelse conversatieles. Hard nodig, want de Lao kunnen bepaalde klanken, zoals een essss, niet uitspreken. Voor de conversatieles worden de toeristen van harte uitgenodigd, want alle hulp is welkom. Tessje en Van Essje konden nu dan eindelijk hulp gaan bieden… Twee ochtenden hebben we geprobeerd om een aantal jonge Lao basisbegrippen in het Engels bij te brengen, zoals: voor en achter het huis, maar ook de uitspraak enigszins op te poetsen. Een “nice house” wordt al snel uitgesproken als: Nie Houw, wat in China dan weer “goejedag” betekent… We vonden het erg leuk om te doen, maar trokken wel onze wenkbrauwen op toen een van de leerlingen vertelde dat hij zelf al les wil gaan geven… Toch dragen we Big Brother Mouse een warm hart toe en hebben een paar kinderboekjes gekocht om weg te kunnen geven in een ander, minder welvarend dorp. Dit ook omdat hun slogan als volgt luidt: “Give Books, Not Candy” en daar kunnen wij 100% achter staan. Ergens onderweg hebben we namelijk ook gezien hoe je kinderen gek kunt krijgen met een zak chips… want dat móet je als toerist natuurlijk aan zielige kindertjes geven… een zeer trieste gebeurtenis. Schaamrood zou het minste zijn…maar helaas, mensen zijn niet wijzer. Wij zien onszelf dan ook niet als “volbloed” toerist… en hopen dat we nog veel grote muizen tegenkomen waar we onze hulp kunnen aanbieden, hoe beperkt dan ook.





Nu dus al weer ruim een week in Viet Nam…een ongelofelijk groot verschil met het slapende, bijna “comateuze” Laos. Waarschijnlijk is het Laos van na de revolutie in 1975 nog te jong en zoekt het de juiste “lighouding” tussen de landen waarin zij ligt opgesloten…
Om in stijl af te sluiten verblijven wij met een oud koloniaal gezegde welk betrekking heeft op het bovenstaande;

De Vietnamezen planten de rijst
De Cambodjanen zien de rijst groeien
De Lao luisteren hoe het groeit

Het volgende verslag komt dus uit Viet Nam…een land dat KNALT!